Een denker en een doener
Martje komt net uit eenandere afspraak. Ze heeft werkoverleg gehad met een hele grote groep. Dan moetje ook even schakelen. Ze schakelt altijd snel. Dat scheelt.
Als eerst ben ik wel heel erg benieuwd naar wat jou kenmerkt.
“Wat mij kenmerkt isvooral mijn energie en enthousiasme. Ook heb ik een hart voor de mensen die minder goed gehoord en gezien worden. Die probeer ik een stem te geven.”
En hoe ziet dat er in de praktijk uit?
“In de psychiatrie heb ik altijd gewerkt met mensen die niet de reguliere route hadden. Het waren vaak mensen die langs de maatschappij stonden zoals dak- en thuislozen. Ze hebben problemen op verschillende levensgebieden. Je moet echt in de relatie investeren.”
Heb je dat ook in je eigen omgeving meegemaakt?
“Niet zo specifiek. Mijn vader is wel in psychiatrische zorg geweest. Die kon zelf prima verwoorden wat hij wilde. Ik ben redelijk in een witte bubbel opgegroeid.”
En hoe ben je bij de kenniswerkplaats terecht gekomen?
“Al een tijdje was ik begeleidend onderzoeker van het lectoraat van Nynke Boonstra. Dat ging toen over dak- en thuislozen en bemoeizorg. Ik ben een verbinder hoor ik altijd van mensen en heb een groot netwerk.”
En kan je iets vertellen over het onderzoek dat je doet?
“Als verpleegkundige kijk je breder dan de stoornis. Ik ben heel blij dat de term verward persoon nu onbegrepen gedrag is geworden. Ik spreek zelf ook vaak van een miss-match tussen het gedrag van de persoon met onbegrepen gedrag en zijn omgeving. Ik hoop daar wat meer helderheid in te kunnen geven.”
Kan je ook iets vertellen over je opleiding en je eerdere werkervaring?
“Ik heb HBO-V en de verpleegkundig specialistenopleiding gedaan. Eigenlijk heb ik tig werkplekken gehad. Dat waren wel vaak werkplekken met patiënten met problemen op meerdere levensgebieden onder andere forensische psychiatrie met delict gedrag. Ook heb ik een jaar bij de verslavingszorg gewerkt. De laatste paar jaar heb ik gewerkt op het terrein in Franeker bij de Klinische Vervolg Behandeling. Dat is een oud gestichtsterrein waar sommige mensen veertig jaar geleden zijn gekomen. Ik heb ook een tijdje op de beleidskant gezeten.”
En toe je jong was, wilde je toen altijd al de zorgkant op?
“Ik heb heel lang tot de tweede van de middelbare school rechten willen studeren. Dat was erg droog. Ik ben makkelijk in contact leggen dus ik ben toen begonnen met maatschappelijk werk en dienstverlening en deed toen mijn stage op een school bij kinderen met ADHD en autisme. Dat vond ik heel interessant. Ik wilde die kinderen leren begrijpen. Ook ben ik wel erg pragmatisch, met de poten in de klei. Dus ik dacht dat HBO-V me goed zou passen.”
En wat was voor jou de reden om nog door te studeren?
“Eigenlijk had ik m’n eigen glazen plafond bereikt. Ik was eigenlijk een beetje een eigenwijze verpleegkundige. Het heeft er altijd in gezeten. Ik was altijd de Benjamin in een heel ervaren team. Nu heb ik de rol dat ik inderdaad eigenwijs mag doen en kom ik beter uit de verf.”
Wat vind je het leukst aan je werk?
“Contact met de mensen vind ik heel leuk. Als het wat schuurt en wringt dan ga ik wel het meest aan. Maar ook de veelzijdigheid vind ik belangrijk. Die diversiteit, dat vind ik altijd heel leuk.”
Als ik jou zo hoor ben je volgens mij echt een doener en een denker.
“Ja. Ik denk soms ook wel heel snel. Dan moet ik bedenken hoe ik mensen dan op tijd meeneem in mijn tempo.”
En wat zou jij mensen willen meegeven over onbegrepen gedrag?
“Probeer de mens te zien. Dat heb ik bij forensische psychiatrie geleerd. Als je de persoon leert kennen dan zie je dat het veel meer een mens is met kwaliteiten. Kijk eerst of je contact kunt maken in plaats van meteen in de paniek te schieten. Begin gewoon met hallo te zeggen.”
En hoe zie je de toekomst voor mensen met onbegrepen gedrag?
“Ik hoop vooral dat we in de breedte wat meer mededogen voor elkaar hebben. Heel vaak gaat het over dat er wel dingen opgelost moeten worden, maar not in my backyard. We willen wel mensen opvangen maar niet bij ons in de stad. Als je nou meer compassie hebt voor mensen die anders zijn zou het enorm zou schelen.”
Ja en ik heb ook wel het idee dat het wel langzaam een beetje aan het veranderen is.
“Ik heb een schoonzusje en zwager bij de politie. Dat levert hele interessante discussies over onbegrepen gedrag op met het kerstdiner op.” Zegt ze lachend. “Ik snap hun onmacht ook. Er zijn natuurlijk legio dingen waardoor je wel in de war kunt raken, in crisis kunt raken of je niet jezelf bent zonder dat er echt iets aanwijsbaar aan de hand is. Waar kun je dan heen?”
Wat is de plek van onbegrepen gedrag in een inclusieve samenleving?
“Vanuit een bredere kijk op dakloosheid hebben we het eerder gehad over time-out voorzieningen. Ik heb heel lang bij de crisisdienst van de ggz gedraaid en zo vaak de vraag gehad naar zulke voorzieningen. Er is dan een plekje nodig waar iemand even tijdelijk kan zijn. Dat zou dan zoveel helpen, maar dat hebben we niet meer. Dan moet je een hotelkamer huren.”
Wat doe je in je vrije tijd?
“Ik heb twee puberkinderen waardoor ik ook flink op de proef gesteld word. Verder ben ik actief vrijwilliger bij de hockey van mijn dochter. Ook ben ik heel nieuwsgierig naar de hele wereld. Zo vind ik het leuk om andere keukens te proeven. Daarnaast reis ik regelmatig en probeer altijd goed te onthouden dat ik zo’n witte Westerse bril heb.”